الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني ( مترجم : ساعدي )
91
رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي )
شرح مزبور از كدام يك از چهار تن قاضى است . شيخ مفيد ابو الوفا عبد الجبار بن عبد اللّه بن على مقرى نيشابورى رازى وى فاضلى عالم و كاملى علامه و شاگرد شيخ طوسى و ساير دانشمندان همزمان او مىباشد و از ايشان هم روايت داشته است . ابو الوفا در اصل از مردم نيشابور بود و در رى مىزيست . گاهى او را بهعنوان عبد الجبار مقرى معرفى كردهاند بنابراين گمان تعدد در ميان نخواهد بود . بهطورىكه اظهار شد ابو الوفا از گروهى از جمله شيخ طوسى كه استادش بود روايت كرده است و من بر پشت نسخهاى از تبيان شيخ طوسى اجازهء شيخ طوسى به شيخ ابو الوفا عبد الجبار را كه به خط شريف شيخ طوسى به شرح زير نوشته بود ، ديدم و صورت اجازه اين است : « اين جزء كه هفتمين جزء تفسير است شيخ ابو الوفا عبد الجبار بن عبد اللّه رازى - ايد اللّه عزه - نزد من قرائت كرد و هنگام قرائت او شيخ ابو محمد حسن بن حسين بن بابويه و ابو عبد اللّه محمد بن هبة اللّه وراق طرابلسى و فرزندم ابو على حسن بن محمد هم حضور داشتند و به سماع آن نايل آمدند » . و ذيل اجازه را چنين امضا كرده است و كتب محمد بن حسن بن على الطوسى و تاريخ آن ماه ذيحجهء سال 455 هجرى بوده است . فرزندش شيخ ابو الحسن يا شيخ ابو القاسم على بن عبد الجبار كه پيش از اين به نام او اشاره شد ، از وى روايت كرده است . بطورىكه از مناقب ابن شهرآشوب استفاده مىشود گروه بسيارى از جمله ، سيد ابو الفضل داعى بن على حسينى سروى ، و شيخ ابو الرضا فضل اللّه بن على بن حسين كاشانى ، و عبد الجليل بن عيسى بن عبد الوهاب رازى ، و شيخ ابو الفتوح احمد بن على رازى ، و محمد و على فرزندان على بن عبد الصمد نيشابورى ، و محمد بن حسن شوهانى ، و ابو على فضل بن حسن بن فضل طبرى به گفتهء خود او در اعلام الورى روايت ابو على از عبد الجبار به اجازه بوده است . و ابو جعفر محمد بن على بن حسن حلبى ، و مسعود بن على صوابى ، و حسين بن احمد بن طحال مقدادى ، و على بن شهرآشوب مازندرانى سروى پدر ابن شهرآشوب مشهور - رحمة اللّه